Το Waste and Water δημοσιεύει την Πανελλήνια Έρευνα κοινής γνώμης για Περιβαλλοντικά Θέματα και την Κυκλική Οικονομία που διεξήγαγε η METRON ANALYSIS για την THALIS-ES. Η Έρευνα καταγράφει μια αυξημένη περιβαλλοντική ευαισθησία και θετική προδιάθεση των πολιτών για την κυκλική οικονομία. Οι πολίτες είναι διατεθειμένοι να συνεισφέρουν στην απαιτούμενη προσπάθεια με την προϋπόθεση ότι εφαρμόζονται πειστικές λύσεις. Ταυτόχρονα, όμως, αποτυπώνεται ένα μεγάλο έλλειμα ενημέρωσης για κρίσιμα θέματα το οποίο πρέπει να καλυφθεί άμεσα με την ανάληψη επικοινωνιακών δράσεων κυρίως από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Την επόμενη διετία αναμένονται σημαντικές εξελίξεις σε ότι αφορά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, τόσο στην χώρα μας όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα προηγούμενα χρόνια έχει καταγραφεί μια αξιοσημείωτη πρόοδος στην αναβάθμιση του κανονιστικού πλαισίου και στην δημιουργία σύγχρονων υποδομών διαχείρισης. Αλλά ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς για την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων και την αποτελεσματική λειτουργία των φορέων, των εγκαταστάσεων και του συστήματος διαχείρισης γενικότερα.
Σε εθνικό επίπεδο έχουν αναληφθεί μεταρρυθμίσεις, στην εποπτεία του κλάδου της διαχείρισης των αποβλήτων, στη δομή και λειτουργία των φορέων διαχείρισης αλλά και στη χρηματοδότηση των μονάδων επεξεργασίας. Ειδικότερα, για τη χρηματοδότηση των έργων επιβάλλονται πλέον συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κίνητρα ανάλογα με την επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης με κυρίαρχα στοιχεία την τήρηση της ιεράρχησης των αποβλήτων και την χωριστή συλλογή στην πηγή.
Το Συμβούλιο της Ε.Ε. τον περασμένο Νοέμβριο ενέκρινε την αναθεωρημένη οδηγία για την επεξεργασία αστικών λυμάτων, η οποία διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της ώστε να καλύπτει περισσότερες περιοχές και περισσότερους ρύπους, συμπεριλαμβανομένων μικρορρύπων όπως τα κατάλοιπα φαρμάκων και καλλυντικών. Είναι προφανές πως οι απαιτούμενες αναβαθμίσεις οδηγούν σε αυξημένες δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης του ανακτηθέντος νερού για άρδευση ενισχύοντας την βιωσιμότητα του κύκλου του νερού.
Η μετάβαση στην κυκλική οικονομία απαιτεί ένα βιώσιμο και εφαρμόσιμο σχέδιο προσαρμοσμένο στις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Αυτή την περίοδο, προετοιμάζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Circular Economy Act το οποίο αναμένεται να θεσμοθετηθεί το 2026 με κεντρική επιδίωξη την ενθάρρυνση της ζήτησης στην αγορά για δευτερογενή υλικά και τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς για τα απόβλητα. Άρα, το παραγωγικό μοντέλο της χώρας θα πρέπει σταδιακά να μετασχηματιστεί με αναβάθμιση του σχεδιασμού των προϊόντων, διευρυμένη ανάκτηση πρώτων υλών και αξιοποίηση τους στη βάση της βιομηχανικής συμβίωσης. Επιπλέον, η διαχείριση των αστικών αποβλήτων πρέπει να είναι σταθερά προσανατολισμένη στην επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης με κυρίαρχα στοιχεία την τήρηση της ιεράρχησης των αποβλήτων και την χωριστή συλλογή στην πηγή.
Για να ανταποκριθούμε σε αυτές τις νέες προκλήσεις απαιτείται ένας νέος κύκλος μεταρρυθμίσεων.
Η προώθηση των μεταρρυθμίσεων στηρίζεται σε δύο πυλώνες:
(α) την ύπαρξη αξιόπιστου σχεδίου εφαρμογής και
(β) την ορθή και διαρκή ενημέρωση των εμπλεκομένων. Οι πολίτες ενισχύουν την προσπάθεια που καταβάλλεται για την αναδιοργάνωση του συστήματος συλλογής και διαχείρισης των στερεών αποβλήτων και την αναβάθμιση της ανακύκλωσης αρκεί να νιώθουν ότι υπάρχει η τεχνογνωσία και το σχέδιο που οδηγεί σε ορατά αποτελέσματα.
Αλλά τι γνωρίζουν οι πολίτες για τις εξελίξεις αυτές; Τι σκέφτονται για τις παρεχόμενες υπηρεσίες; Και το κυριότερο πόσο διατεθειμένοι είναι να συνεισφέρουν σε αυτή την προσπάθεια;
Για να απαντηθούν όλα αυτά τα ερωτήματα η Thalis ES, θυγατρική της Motor Oil, ανέθεσε την διενέργεια Πανελλήνιας Έρευνας κοινής γνώμης για Περιβαλλοντικά Θέματα και την Κυκλική Οικονομία στη METRON ANALYSIS.Ειδικότερα, στόχος της έρευνας ήταν η καταγραφή του επιπέδου αντίληψης για την κυκλική οικονομία, η διερεύνηση του εύρους της αποδοχής της καθώς και η αποτύπωση της πρόθεσης των πολιτών για ενεργή συμμετοχή στις σχετικές διεργασίες. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.
Οι 9 στους 10 ερωτηθέντες αξιολογούν τα ζητήματα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής ως πολύ/αρκετά σημαντικά αλλά, η ατομική αντίληψη είναι ότι στη χώρα μας δεν κάνουμε αρκετά προς αυτή την κατεύθυνση (61%).
Διαπιστώνονται σημαντικά ελλείμματα ενημέρωσης, τόσο για την Κυκλική Οικονομία και τις βασικές διαστάσεις της (ανακύκλωση, διαχείριση απορριμμάτων) όσο και για καινοτόμες πρακτικές, όπως η ανακύκλωση νερού και μάλιστα σε κρίσιμες κοινωνικές ομάδες, τις οποίες αφορά ιδιαίτερα η Κυκλική Οικονομία. Ειδικότερα, το 49% των ερωτηθέντων δεν γνωρίζει τι είναι η κυκλική οικονομία ενώ το 48% δεν γνωρίζει για την ανακύκλωση νερού, ακόμη και ανάμεσα σε αυτούς που ανησυχούν περισσότερο για το ζήτημα της λειψυδρίας.
Αν και σε ατομικό επίπεδο οι πρακτικές ανακύκλωσης ή μείωσης απορριμμάτων είναι αρκετά διαδεδομένες (ιδίως στις γυναίκες), ωστόσο δεν ακολουθούνται πάντοτε σωστά, με συνέπεια να είναι λιγότερο αποτελεσματικές. Λιγότεροι από τους μισούς (47%) εξ όσων κάνουν ανακύκλωση ακολουθούν αυστηρά την ορθή πρακτική καθαρισμού των υλικών πριν τα ανακυκλώσουν.
Ο βαθμός ικανοποίησης των πολιτών από τα υφιστάμενα συστήματα ανακύκλωσης, συλλογής και διαχείρισης απορριμμάτων είναι χαμηλός, στοιχείο που μπορεί να προκαλεί δυσπιστία και να αποτρέπει την καλλιέργεια μιας κουλτούρας περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Μόνο το 8% δηλώνουν πολύ ευχαριστημένοι από το σύστημα συλλογής απορριμμάτων σε τοπικό επίπεδο ενώ πάνω από 8 στους 10 πιστεύουν ότι η ανακύκλωση στη χώρα μας δεν γίνεται όπως θα έπρεπε κυρίως επειδή απουσιάζει μια εμπεδωμένη κουλτούρα ανακύκλωσης στους πολίτες, κατάλληλες υποδομές και επαρκής ενημέρωση. Επίσης, 2 στους 3 συμφωνούν να υπάρχει συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με ιδιώτες για την πιο αποτελεσματική συλλογή αποβλήτων.
Τέλος, το 33% δηλώνει διατεθειμένο να πληρώσει ένα επιπλέον ποσό για να συνεισφέρει σε πρακτικές ανακύκλωσης/επαναχρησιμοποίησης και το 34% συμφωνεί με αυτή την επιλογή αλλά θέτει την παράμετρο του κόστους.
Τα αποτελέσματα της Έρευνας βοηθούν τους εμπλεκόμενους φορείς να κατανοήσουν καλύτερα το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται η δραστηριότητα τους και να εστιάσουν σε τομείς που διαπιστώνονται μεγαλύτερες ανάγκες αλλά ταυτόχρονα εκφράζεται και υψηλή αποδοχή από τους πολίτες.
Από την Έρευνα προκύπτει η ανάγκη σχεδιασμού μιας συνολικής στρατηγικής για την προώθηση της Κυκλικής Οικονομίας στην χώρα μας, η οποία:
- Θα βασίζεται στη θετική κοινωνική προδιάθεση,
- Αλλά θα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις διαστάσεις της ενημέρωσης και της στάσης των πολιτών,
- Σε συνάρτηση με διαδικασίες και πολιτικές πειστικές για τους πολίτες με ορατά αποτελέσματα.
Η Έρευνα παρουσιάστηκε σε δύο εκδηλώσεις (Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο) με ευρύτατη συμμετοχή πάνω από 100 προσκεκλημένων, εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, στελεχών ΦΟΔΣΑ, φορέων ύδρευσης αποχέτευσης, υπηρεσιακών παραγόντων, πανεπιστημιακών και στελεχών της αγοράς.
Με αφορμή την εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, ο Πρόεδρος Φο.Δ.Σ.Α Κεντρικής Μακεδονίας και Πρόεδρος ΔΣ Δήμου Πυλαίας Χορτιάτη, κ. Μιχάλης Γεράνης, δήλωσε:
«Η Πανελλήνια Έρευνα της METRON ANALYSIS για την Κυκλική Οικονομία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή και προσφέρει ουσιαστικά στοιχεία για το πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες το περιβάλλον, τη διαχείριση αποβλήτων και τη δική τους συμμετοχή σε αυτή τη νέα, βιώσιμη προσέγγιση. Ως ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας, βλέπουμε με ικανοποίηση ότι η κυκλική οικονομία έχει αρχίσει να γίνεται πιο οικεία έννοια για ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας. Το γεγονός ότι πολλοί πολίτες δηλώνουν πρόθυμοι να συμμετάσχουν ενεργά σε πρακτικές ανακύκλωσης, επαναχρησιμοποίησης και υπεύθυνης διαχείρισης αποβλήτων, μας δίνει δύναμη και ευθύνη να συνεχίσουμε ακόμη πιο δυναμικά. Η έρευνα μάς βοηθά να κατανοήσουμε πού υπάρχει ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση και ενεργοποίηση, ώστε οι δράσεις μας να “κουμπώνουν” στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.»
Από την πλευρά του, ο κ. Στράτος Φαναράς, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Μetron Analysis, υπογράμμισε:
«Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και δημόσια την Thalis ES για την πρόσκληση της να συνεργαστούμε σε ένα τόσο απαιτητικό έργο που στόχο είχε να καταγράψει την ατομική γνώση και τις κοινωνικές διαθέσεις και στάσεις απέναντι στην κυκλική οικονομία. Σ’ ένα κόσμο που αλλάζει ταχύτατα δεν ταιριάζει η αδράνεια. Αντίθετα απαιτείται η καινοτόμα σκέψη, οι τολμηρές προσεγγίσεις και βέβαια ο συντονισμός πολλών δυνάμεων κοινωνικών, θεσμικών και επιχειρηματικών που έχουν τη θέληση να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων που προκαλούν οι κλιματικές αλλαγές. Δεν θα σταθώ εδώ στα αναλυτικά στοιχεία και τα συμπεράσματα τα οποία εξάλλου είναι δημοσιοποιημένα. Περισσότερο θα ήθελα να μεταφέρω την εμπειρία που αποκομίσαμε στη Metron Analysis S.A. μέσα από αυτό το project. Υπάρχει εκεί έξω αστείρευτη θέληση, γνώση και διάθεση συνεργασίας και να κάνουμε τη γειτονιά μας, την περιοχή μας και τελικά τη χώρα μας, υπερήφανη για την ποιότητα ζωής που δικαιούνται οι πολίτες της. Κι αυτό προκύπτει από το εξής: ότι οι ίδιοι οι πολίτες δείχνουν ότι μπορούν να μπουν στην πρώτη γραμμή της προστασίας των περιβαλλοντικών δυνάμεων.»
Η Thalis δραστηριοποιείται στην κυκλική οικονομία, στην διαχείριση των στερεών αποβλήτων και του κύκλου του νερού καθώς και στην αναβάθμιση οικοσυστημάτων. Ο Όμιλος της Motor Oil, επενδύει εδώ και δεκαετίες στην κυκλική οικονομία και έχει αποδείξει ότι η δημιουργία δευτερογενών προϊόντων είναι όχι μόνο εφικτή και επιχειρηματικά βιώσιμη αλλά και περιβαλλοντικά επωφελής.
👉 Η παρουσίαση της έρευνας, διαθέσιμη εδώ : https://thalis-es.gr/el/nea-anakoinoseis/1740651836-ereuna-tis-metron-analysis-gia-tin-thalis-es./
