Γράφει ο Αντώνης Κρητικός
Κοινωνικός Επιστήμονας, Διδάκτορας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών με ειδίκευση στη ‘‘Συνέργεια του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη στον Τομέα του Τουρισμού’’.
Υπεύθυνος Στρατηγικού Σχεδιασμού και Οργάνωσης της Γραμματείας Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής της Νέας Δημοκρατίας
Στα μέσα του 20ου αιώνα, οι πρώτες ανησυχίες για την προστασία του περιβάλλοντος άρχισαν να γίνονται εμφανείς. Οι βιομηχανικές δραστηριότητες, η ανεξέλεγκτη χρήση φυσικών πόρων και η ρύπανση δημιούργησαν την ανάγκη για μία πιο συνειδητή προσέγγιση στη διαχείριση του περιβάλλοντος.
Στην Ευρώπη, οι πρώτες περιβαλλοντικές πολιτικές τέθηκαν σε εφαρμογή στις δεκαετίες του 1970 και 1980 με στόχο τον περιορισμό της ρύπανσης και την προστασία της βιοποικιλότητας.
Στην Ελλάδα, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες ξεκινούν κατά τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών με τις πρωτοβουλίες να είναι εστιασμένες στην αντιμετώπιση τοπικών προβλημάτων, όπως η ρύπανση των υδάτων και η προστασία των δασών.
Το Σήμερα: Εντατικοποίηση των Προσπαθειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση
Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των διεθνών προσπαθειών για την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το Ευρωπαϊκό Πράσινο Σύμφωνο είναι η πλέον φιλόδοξη πρωτοβουλία με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν:
- Μείωση Εκπομπών: Τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 55% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.
- Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Την προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια.
- Ενεργειακή Αποδοτικότητα: Τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας σε κτίρια και βιομηχανίες.
- Κυκλική Οικονομία: Την προώθηση της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης υλικών.
Η Ελλάδα
Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει αναλάβει μια σειρά από δράσεις που προάγουν την περιβαλλοντική προστασία και την αειφορία.
Αυτή τη στιγμή προωθούνται 21 πρωτοβουλίες, με συνολικό προϋπολογισμό 780 εκατ. ευρώ, οι οποίες στοχεύουν στην προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, τον καθαρισμό των ακτών και των θαλασσών, καθώς και στη δημιουργία δύο μεγάλων θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο.
Παράλληλα, εισάγεται ένα νέο σύστημα παρακολούθησης για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, απαγορεύονται οι αλιευτικές πρακτικές που βλάπτουν τον βυθό και αναπτύσσονται εκστρατείες για την απομάκρυνση των πλαστικών από τις θάλασσες.
Στον τομέα της ενέργειας, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στην τέταρτη θέση στην Ευρώπη ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο. Με ευρωπαϊκούς πόρους, η χώρα προωθεί επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), με στόχο να καλύπτει το 60% των αναγκών σε ηλεκτρισμό από φυσικές πηγές το 2024 και το 80% το 2030.
Το Αύριο: Προοπτικές και Προκλήσεις
Η Κλιματική Αλλαγή
Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και συντονισμένες δράσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται να γίνει κλιματικά ουδέτερη έως το 2050, προωθώντας την πράσινη ανάπτυξη και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι πρωτοβουλίες αυτές περιλαμβάνουν τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και την επένδυση σε πράσινες τεχνολογίες.
Η Ενέργεια
Η ενεργειακή μετάβαση είναι σημαντική για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας θα συνεχίσουν να αποτελούν προτεραιότητες. Η ανάπτυξη τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας και έξυπνων δικτύων θα συμβάλλει στη σταθερότητα και την αξιοπιστία του ενεργειακού συστήματος.
Η Διαχείριση Υδάτων
Η βιώσιμη διαχείριση των υδάτων παραμένει άμεση προτεραιότητα. Η ΕΕ και η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσουν να επενδύουν σε υποδομές και τεχνολογίες που διασφαλίζουν την αποδοτική χρήση και προστασία των υδάτινων πόρων. Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μέσω της ενίσχυσης των ανθεκτικών υποδομών και της προστασίας των οικοσυστημάτων, είναι επίσης απαραίτητη.
Συμπέρασμα
Η πορεία της περιβαλλοντικής προστασίας από το χθες στο σήμερα και το αύριο αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχείς και συντονισμένες δράσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα έχουν αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων. Η επιτυχία αυτών των προσπαθειών εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου και υγιούς περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές.
