Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρεμβαίνει δυναμικά στα Δυτικά Βαλκάνια, με ενισχύσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιδοτήσεις (6 δισ )και δάνεια (20 δισ) τα επόμενα επτά χρόνια για επενδύσεις με .έμφαση στον ενεργειακό τομέα, ώστε να ενισχυθεί και ο βαθμός αυτάρκειας της ΕΕ.
Παράλληλα, τα Δυτικά Βαλκάνια θα δημιουργήσουν τη δική τους Ενιαία Αγορά, κατά το πρότυπο της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ ( ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, προϊόντων και κεφαλαίων),γεγονός που θα συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη των συναλλαγών και της οικονομίας.
Ας μη χάσουν αυτή την ευκαιρία οι Έλληνες επιχειρηματίες. με την υπενθύμιση, μάλιστα, ότι η Ελλάδα άνοιξε τον ευρωπαϊκό δρόμο των Δυτικών Βαλκανίων στη Διάσκεψη Κορφής της Θεσσαλονίκης το 2003
Σήμερα, η Πρόεδρος Ursula von der Leyen και ο Ύπατος Εκπρόσωπος Josep Borrell συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής για τα Δυτικά Βαλκάνια στο πλαίσιο της Διαδικασίας του Βερολίνου.
Κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής και όπως προχώρησε κατά την αποστολή της στην περιοχή την περασμένη εβδομάδα, η Πρόεδρος ανακοίνωσε ένα σημαντικό πακέτο ενεργειακής στήριξης ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ σε επιχορηγήσεις της ΕΕ για να βοηθήσει τα Δυτικά Βαλκάνια να αντιμετωπίσουν τις άμεσες συνέπειες της ενεργειακής κρίσης και να χτίσουν ανθεκτικότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα και μεσοπρόθεσμος.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen , δήλωσε: «Η ΕΕ συνεχίζει να στέκεται πίσω από τα Δυτικά Βαλκάνια – τόσο σε καλούς καιρούς όσο και σε δυσκολίες. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, κινητοποιήσαμε ένα απαράμιλλο πακέτο 3,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περιοχή και σήμερα συντάσσουμε ένα πακέτο ενεργειακής στήριξης 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων και την τόνωση των απαραίτητων επενδύσεων στην ενεργειακή διαφοροποίηση. Επενδύουμε στον οικονομικό ιστό της περιοχής για να προχωρήσουμε στη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και να βγούμε πιο πράσινοι, ισχυρότεροι και πιο βιώσιμοι από την τρέχουσα κρίση».
Στο άμεσο μέλλον, η Επιτροπή είναι έτοιμη να παράσχει δημοσιονομική στήριξη 500 εκατ. ευρώ, η οποία θα εγκριθεί τον Δεκέμβριο και θα είναι διαθέσιμη τον Ιανουάριο. Αυτό το ποσό θα υποστηρίξει τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μετριάσουν τις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και τον αντίκτυπό τους.
Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, η Επιτροπή θα παράσχει άλλα 500 εκατομμύρια ευρώ για την προώθηση της ενεργειακής διαφοροποίησης, της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των διασυνδέσεων αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Επενδυτικού Πλαισίου για τα Δυτικά Βαλκάνια. Τα βραχυπρόθεσμα μέτρα (τα επόμενα 1-2 χρόνια) θα υποστηρίξουν τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, ενισχύοντας τις διασυνδέσεις αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του LNG, καθώς και υποστηρίζοντας την κατασκευή έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Η μεσοπρόθεσμη βοήθεια (τα επόμενα 2-3 χρόνια) θα περιλαμβάνει άλλες επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενεργειακή μετάβαση και ασφάλεια. Τα μέτρα αυτά θα καλύπτουν έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μεγάλης κλίμακας, αναβάθμιση συστημάτων μεταφοράς ενέργειας, τηλεθέρμανση και προγράμματα ενεργειακής απόδοσης για τις παλιές πολυκατοικίες.
Η σύνοδος κορυφής εστίασε επίσης στην πρόοδο που σημείωσε η περιοχή στο πλαίσιο της Κοινής Περιφερειακής Αγοράς. η περιφερειακή πρωτοβουλία που συμφωνήθηκε από τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων στη Σόφια το 2020, η οποία συγκεντρώνει τις έξι οικονομίες, καθώς και για την εφαρμογή του Οικονομικού και Επενδυτικού Σχεδίου (EIP) που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2020.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χαιρέτισε την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις για τρεις νέες συμφωνίες για την κοινή περιφερειακή αγορά που διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία και την απασχόληση σε ολόκληρη την περιοχή. Οι συμφωνίες αφορούν ταξίδια ταυτότητας εντός της περιφέρειας, αναγνώριση ακαδημαϊκών τίτλων και αναγνώριση τίτλων για ορισμένα επαγγέλματα. Θα βελτιώσει ουσιαστικά την κινητικότητα και τη συνεργασία εντός της περιοχής.
Η περιοχή ενέκρινε επίσης μια δήλωση για τη συνεργασία για την ενεργειακή ασφάλεια , στην οποία οι ηγέτες δεσμεύτηκαν να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή της Πράσινης Ατζέντας για τα Δυτικά Βαλκάνια , σύμφωνα με την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ. Αυτή η συνεργασία θα συμβάλει σε μεγαλύτερη ενεργειακή διαφοροποίηση και καθαρότερη ενέργεια, καθώς και στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στις εθνικές τους ενεργειακές
Σημειώνεται, πως
Στην ένατη έκδοσή της, η Σύνοδος Κορυφής του Βερολίνου, με οικοδεσπότη τον Καγκελάριο Scholz, συγκέντρωσε αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων από τα Δυτικά Βαλκάνια και τους ομολόγους τους από εννέα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο για να προχωρήσουν στην περιφερειακή τους συνεργασία και την ατζέντα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η Σύνοδος Κορυφής αποτελεί μέρος της Διαδικασίας του Βερολίνου , μια πρωτοβουλία πολλών κρατών μελών της ΕΕ, υπό γερμανική ηγεσία, για τη συνεργασία με τους έξι εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων και την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας και της ευρωπαϊκής προοπτικής της περιοχής. Αποτελείται από ετήσιες συνόδους κορυφής και μια σειρά υπουργικών συναντήσεων. Εκπρόσωποι της ΕΕ συμμετέχουν στις υπουργικές συνόδους και συνόδους κορυφής, όπως και βασικοί διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και περιφερειακοί και διεθνείς οργανισμοί.
Το Οικονομικό και Επενδυτικό Σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια προβλέπει κινητοποίηση έως και 9 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιχορηγήσεις για τα επόμενα επτά χρόνια και 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια, με μόχλευση από το νέο Μηχανισμό Εγγυήσεων για τα Δυτικά Βαλκάνια. Επικεντρώνεται σε εμβληματικά έργα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την έξυπνη κινητικότητα, τη βιώσιμη ενέργεια και την υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα και την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου για να συμβάλει στη γεφύρωση του κοινωνικοοικονομικού χάσματος μεταξύ των Δυτικών Βαλκανίων και της ΕΕ. Μέσα από το Οικονομικό και Επενδυτικό Σχέδιο και την Πράσινη Ατζέντα του για τα Δυτικά Βαλκάνια, η Επιτροπή υποστηρίζει την ενεργειακή απόδοση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και την ενίσχυση των υποδομών ενεργειακής συνδεσιμότητας. Ένας από τους στόχους του EIP είναι να συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην επιτάχυνση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές των Δυτικών Βαλκανίων και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της περιοχής. Μέχρι στιγμής, έχουν δρομολογηθεί 24 μεγάλα επενδυτικά έργα EIP σε βιώσιμες μεταφορές, μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, ανθρώπινο κεφάλαιο και διαχείριση αποβλήτων με συνολικά 1,2 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις της ΕΕ στο πλαίσιο του WBIF, που αναμένεται να προσελκύσουν επενδύσεις έως και 3,4 δισ. ευρώ σε συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Ως κρίσιμο στοιχείο για την επιτυχία του Οικονομικού και Επενδυτικού Σχεδίου και της Διαδικασίας του Βερολίνου, η Κοινή Περιφερειακή Αγορά που συμφωνήθηκε από τους ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων στη Σόφια τον Νοέμβριο του 2020, είναι ένα φιλόδοξο έργο περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης που στοχεύει να μετατρέψει την περιοχή σε περιοχή ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων, με βάση το παράδειγμα και τα πρότυπα της ΕΕ.
Αυτό θα ξεκλειδώσει τις οικονομικές δυνατότητες της περιοχής και θα την καταστήσει πιο ελκυστικό επενδυτικό προορισμό και θα την φέρει πιο κοντά στην ΕΕ.
