Η Τουρκία και το Ισραήλ μπορούν να συνεργαστούν για τη μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Oι δύο χώρες θα συζητήσουν την ενεργειακή συνεργασία κατά τη διάρκεια συνομιλιών τον επόμενο μήνα, δήλωσε την Παρασκευή (4 Φεβρουαρίου) ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι δύο χώρες απέλασαν τους πρεσβευτές τους το 2018 μετά από μια σκληρή διαμάχη. Οι σχέσεις παραμένουν έκτοτε τεταμένες, με την Άγκυρα να καταδικάζει την κατοχή της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ και την πολιτική του έναντι των Παλαιστινίων.
Tο Ισραήλ από την πλευρά του, έχει καλέσει την Τουρκία να σταματήσει να υποστηρίζει την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς που κυβερνά τη Γάζα.
Ωστόσο, η Τουρκία προσπαθεί να αποκαταστήσει τις τεταμένες σχέσεις της με τις περιφερειακές δυνάμεις στο πλαίσιο μιας «επίθεσης γοητείας» που ξεκίνησε το 2020.
Σε μια προφανή αποκλιμάκωση μετά από χρόνια εχθρότητας, ο Ερντογάν δήλωσε την Πέμπτη ότι ο ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα επισκεφθεί την Τουρκία στα μέσα Μαρτίου.
«Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ισραηλινό φυσικό αέριο στη χώρα μας. Πέρα από τη χρήση του, μπορούμε επίσης να συμμετάσχουμε σε μια κοινή προσπάθεια για τη διέλευσή του στην Ευρώπη», δήλωσε ο Ερντογάν στους δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από την Ουκρανία.
Ενώ ο Ερντογάν έχει συνομιλήσει με τον Χέρτσογκ εν μέσω εντάσεων στο παρελθόν, η ισραηλινή προεδρία έχει σε μεγάλο βαθμό τελετουργικό ρόλο. Το Νοέμβριο, μίλησε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ -το πρώτο τέτοιο τηλεφώνημα εδώ και χρόνια.
Η ανακάλυψη τα τελευταία χρόνια τεράστιων αποθεμάτων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των γειτονικών χωρών, αλλά έχει επιδεινώσει τις γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ της Τουρκίας και των γειτόνων της.
Για να μεταφέρουν αυτό το άφθονο φυσικό αέριο στην υπόλοιπη Ευρώπη και να βοηθήσουν στην επίτευξη του στόχου της μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ συνήψαν τον Δεκέμβριο του 2018 συμφωνία για την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου, με την ονομασία EastMed.
Αυτός ο αγωγός μήκους 1.367 μιλίων πρόκειται να περάσει 106 μίλια νότια της Κύπρου και να καταλήξει στο Οτράντο, στη νότια Ιταλία, αφού διασχίσει την Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα.
Ωστόσο, πρόσφατα οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους για τον EastMed, γεγονός που έχει ανοίξει το δρόμο σε νέες γεωπολιτικές κατασκευές.
Η στροφή της Ουάσινγκτον στο σχέδιο του αγωγού EastMed προκάλεσε σοκ στην Αθήνα, με τον ΣΥΡΙΖΑ να κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δεν διαπραγματεύεται τις συμφωνίες της με τους Αμερικανούς.
Φυσικό αέριο από το Ιρακινό Κουρδιστάν
Ο Ερντογάν συναντήθηκε την Τετάρτη με τον Νετσερβάν Μπαρζανί, τον πρόεδρο της ημιαυτόνομης κουρδικής περιοχής του Ιράκ. Ερωτηθείς τι συζητήθηκε, ο Ερντογάν είπε ότι η Άγκυρα θέλει να υπογράψει συμφωνία προμήθειας φυσικού αερίου με το Ιράκ και διεξάγει συνομιλίες για το θέμα αυτό.
«Έχουμε πλέον εντάξει το θέμα του Ιράκ στην ατζέντα μας. Τώρα το σκεφτόμαστε. Μπορεί να υπάρξει κίνηση φυσικού αερίου από το Ιράκ προς την Τουρκία», δήλωσε ο Ερντογάν, προσθέτοντας ότι ο Μπαρζανί υποσχέθηκε να διευκολύνει τις συνομιλίες.
Η Τουρκία εισάγει ήδη πετρέλαιο από το Κιρκούκ στο βόρειο Ιράκ στο τουρκικό μεσογειακό λιμάνι Ceyhan, όπου φορτώνεται σε πλοία και εξάγεται κυρίως σε Ευρωπαίους αγοραστές.
Ο αγωγός Κιρκούκ-Τζεϊχάν μήκους 960 χιλιομέτρων (600 μιλίων) έχει γίνει συχνά στόχος επιθέσεων από το παράνομο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο είναι ευθυγραμμισμένο εναντίον της KRG και έχει διεξάγει επί δεκαετίες εξέγερση κατά της τουρκικής κυβέρνησης.
Πέρυσι, ο αγωγός μετέφερε περίπου 450.000 βαρέλια την ημέρα. Εκτός από το ιρακινό κυβερνητικό πετρέλαιο, είναι επίσης ο μοναδικός αγωγός για την εξαγωγή αργού πετρελαίου από την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG).
Η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική παρουσία στο βόρειο Ιράκ και διεξάγει τακτικά αεροπορικές επιδρομές και χερσαίες επιχειρήσεις κατά των δυνάμεων του PKK εκεί, οι οποίες δρουν από τα βουνά Καντίλ.
